درمان پزشکی و گیاهی زگیل (تبخال) تناسلی

dd

زگیل آلت تناسلی توسط یک عفونت ویروسی پوستی به نام ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) ایجاد می‌شود. زگیل تناسلی به شکل برآمدگی‌هایی به رنگ پوست، زائده‌ی گوشتی یا به شکل تغییراتی در بافت پوست است که در نواحی تناسلی بدن مردان و زنان مانند اطراف واژن، اطراف آلت تناسلی مردان یا اطراف مقعد ایجاد می‌شود. این زگیل‌ها در حالت عادی، دردی ندارند و در دراز مدت نیز آسیبی به بدن وارد نمی‌کنند اما ظاهر ناخوشایندی دارند و فرد، احساس بسیار بدی نسبت به آن‌ها دارد.

علت بروز زگیل آلت تناسلی چیست؟


زگیل‌های آلت تناسلی بر اثر یک عفونت ویروسی به نام پاپیلومای انسانی (HPV) ایجاد می‌شود. HPV درواقع گروهی از ویروس‌ها هستند که بیش از ۱۰۰ نوع مختلف دارند. زیگیل آلت تناسلی با تماس پوستی منتقل می‌شوند. این ویروس با دخول در هنگام مقاربت جنسی (چه از طریق واژن یا مقعد) منتقل می‌شود. البته داشتن هر گونه رابطه جنسی و تماس ناحیه تناسلی، حتی بدون دخول و استفاده مشترک از برخی وسایل جنسی نیز می‌تواند باعث سرایت ویروس شود. همچنین ممکن است در هنگام زایمان، این ویروس از مادر به نوزاد منتقل شود.

چگونگی تشخیص این عفونت ویروسی


برای تشخیص زگیل آلت تناسلی لازم است به پزشک مراجعه کنید. در صورتی که پوست شما توسط یک متخصص آموزش دیده و با تجربه معاینه نشود ممکن است یک ضایعه پوستی که ناشی از بیماری دیگری است، با زگیل آلت تناسلی اشتباه گرفته شود. ممکن است ضایعه پوستی شما، ناشی از مساله‌ی بسیار مهم‌تر و جدی‌تری از زگیل باشد. بنابراین لازم است برای بررسی این موضوع حتما به پزشک متخصص مراجعه کنید. پزشک متخصص ناحیه مورد نظر را بررسی می‌کند و احتمالا برای دیدن بهتر و دقیق‌تر زگیل‌ها از ذره‌بین استفاده می‌کند. در مورد خانم‌ها لازم است محیط داخل واژن نیز توسط اسپکولوم واژینال معاینه شود(وسیله‌ی خاصی برای کنار زدن بافت و دیدن داخل حفره واژن که برای ایجاد دید بهتر که دارای چراغ و آینه است). در صورتی که پزشک شما احتمال دهد که زگیل‌ها به داخل مقعد یا مجرای ادرار گسترش پیدا کرده باشد، ممکن است آزمایشات تشخیصی بیشتری انجام دهد.

راه‌ها و روش‌های درمان


درمان موضعی زگیل آلت تناسلی

اولین روش درمان زگیل آلت تناسلی، روش درمان موضعی می‌باشد که به معنای استفاده از کرم، پماد، لوسیون یا محلول‌های شیمیایی است که مستقیما روی زگیل‌ها زده می‌شوند. این روش درمان زگیل تناسلی ، برای زگیل‌هایی با بافت نرم‌تر موثر‌تر است. پرکاربردترین روش‌های درمان موضعی زگیل آلت تناسلی عبارتند از:

- پودوفیلوتوکسین (یا پودوفیلوکس یا وارتیکون): این محلول با مسموم کردن سلول‌های زگیل اثر می‌کند. این محلول برای دسته‌های کوچک از زیگیل تناسلی تجویز می‌شود. ممکن است پوست بیمار بعد از زدن محلول به زگیل کمی‌ خارش و حساسیت داشته باشد. این محلول باید در دوره‌های منظم استفاده شود. به این صورت که تا سه روز، روزی دوبار محلول زده می‌شود و سپس ۴ روز محلول استفاده نمی‌شود. با دنبال کردن این چرخه، زگیل تناسلی دراکثر بیماران بعد ۴ تا ۵ هفته از بین می‌رود.

- ایمیکویمود (Imiquimod): این دارو سیستم ایمنی بدن را برای مبارزه با زگیل‌ها تحریک می‌کند. این دارو برای زگیل‌های بزرگتر تجویز می‌شود و به صورت پماد است که باید بر روی زگیل مالیده شود. محل مورد نظر، بین ۶ تا ۱۰ ساعت بعد از مالیدن پماد بر روی زگیل باید شسته شود. برای رسیدن به نتایج مورد نظر لازم است این کار سه بار در هفته و به مدت چندین هفته انجام شود.

- تری‌کلرواستیک‌ا‌سید (TCA): این محلول با تخریب پروتدین‌های موجود در سلول‌های زگیل، عمل می‌کند. این محلول برای زگیل‌هایی تجویز می‌شود که کوچک هستند اما بافت محکمی دارند. در میان تمامی روش‌های درمان موضعیِ زگیل آلت تناسلی، درمان با محلول TCA ایمن‌ترین روش برای خانم‌های باردار است. در صورتی که محلول TCA به دقت روی زگیل مالیده نشود و با پوست سالم بدن تماس پیدا کند، به پوست آسیب خواهد زد، بنابراین برای استفاده از این روش باید هفته‌ای یکبار به کلینیک مراجعه کنید تا محلول TCA توسط متخصص روی زگیل مالیده شود. اکثر افراد بعد از زدن محلول TCA روی زگیل، احساس سوزش شدید می‌کنند که البته این سوزش بین ۵ تا ۱۰ دقیقه طول می‌کشد. درمان با محلول TCA در ۸۸% موارد، بعد از ۶ تا ۱۰ هفته، زگیل آلت تناسلی را به طور کامل از بین می‌برد.

از بین بردن زگیل با جراحی (ابلیشن)

دومین روش از بین بردن زگیل تناسلی کندن (یا سوزاندن یا بریدن) زگیل با تکنیک‌های مختلف است. تمامی این روش‌ها باید توسط متخصص مجرب و آموزش دیده انجام شود. در این روش‌ها، زگیل با کمک یک نیروی خارجی، مانند لیزر یا جریان الکتریکی، از بین برده می‌شود. روش‌های جراحی زگیل برای درمان زگیل‌هایی که بافت سفت و محکمی دارند موثر‌تر است.

- کرایوتراپی یا فریز کردن زگیل: این روش معمولا برای درمان زگیل‌هایی به کار می‌رود که به صورت دسته‌ای از زگیل‌های ریز در نزدیکی مهبل یا سر آلت مردانه هستند. در روش کرایوتراپی از نیتروژن مایع برای فریز کردن (منجمد کردن) زگیل‌ها استفاده می‌شود. این کار با جدا کردن غشای خارجی زگیل انجام می شود، که موجب مرگ سلول‌های آن می‌شود. بعد از آن که پزشک متخصص، نیتروژن مایع (که بسیار سرد است) را روی زگیل زد، صبر می‌کند تا گرم شود و سپس در صورت لزوم دوباره این کار را تکرار می‌کند. هنگامی‌ که متخصص در حال فریز کردن زگیل‌ها می‌باشد، بیمار در محل مورد نظر احساس سوزش می‌کند. بعد از جلسه درمانی، احتمالا بیمار در محل فریز شدن زگیل‌ها تاول، درد و حساسیت پوستی خواهد داشت. بهبود کامل پوست بعد از فریز کردن زگیل‌ها بین ۱ تا ۳ هفته طول می‌کشد. بیمار نباید تا زمان بهبود کامل زگیل‌ها، رابطه جنسی داشته باشد.

- برش: در این روش، متخصص برای درمان زگیل، آنها را با چاقوی جراحی می‌برد. این روش معمولا برای زگیل‌ها کوچک اما سفت یا دسته‌ای از زگیل‌ها که به صورت گل کلمی درآمده‌اند، استفاده می‌شود. قبل از انجام این کار، از بی حسی موضعی استفاده می‌شود و سپس زگیل‌ها با چاقوی جراحی بریده می‌شوند و جای آن‌ها بخیه زده می‌شود. در این روش ممکن است جای زخم روی پوست باقی بماند و بنابراین این روش برای درمان زگیل‌های بزرگ مناسب نیست. بهبود محل برش زگیل بین ۱ تا ۳ هفته طول می‌کشد. بیمار نباید تا زمان بهبود کامل پوست، رابطه جنسی داشته باشد.

- الکتروسرجری: از این روش معمولا بعد از روش برش استفاده می‌شود و برای درمان زگیل‌هایی به کار می‌رود که اندازه آن‌ها بزرگ است یا در نزدیکی مهبل یا مقعد قرار دارند و به روش‌های درمانی موضعی پاسخگو نبوده‌اند. در این روش ابتدا بیشتر زگیل‌ها بریده می‌شوند و سپس یک حلقه‌ی فلزی که از آن جریان الکتریکی عبور می‌کند، روی جای زگیل گذاشته می‌شود تا بافت باقی مانده از زگیل را بسوزاند. در صورتی که تعداد زگیل‌های بیمار زیاد باشد، انجام این کار برای او بسیار دردناک خواهد بود و بنابراین قبل از انجام درمان، از بی حسی موضعی استفاده می‌شود (دراین حالت بیمار از کمر به پایین بی حس می‌شود). در موارد بسیار وخیم از بیهوشی عمومی استفاده می‌شود.

- جراحی لیزری: در روش درمان زگیل با لیزر  از اشعه لیزر برای سوزاندن زگیل‌هایی استفاده می‌شود که با دیگر روش‌های درمانی نمی‌توان به آن‌ها دسترسی پیدا کرد (برای مثال، زگیل‌هایی که در داخل مقعد یا مجرای ادرار قرار دارند). جراحی لیزری تحت بیهوشی موضعی یا عمومی ‌انجام می‌گیرد. روش جراحی لیزری همچنین می‌تواند برای خانم‌های بارداری مورد استفاده قرار گیرد که روش درمان با محلول TCA برای آن‌ها موثر نبوده است. بعد از جراحی لیزری زگیل‌ها، محل لیزر شده احتمالا دردناک است و در این محل حساسیت پوستی ایجاد می‌شود، اما این حالت ظرف یک یا دو هفته برطرف می‌شود.

درمان‌های خانگی

۱- استفاده از روغن درخت چایی: ممکن است در مورد تاثیر این ماده بر از بین بردن جوش‌های پوستی چیزهایی شنیده باشید. این ماده تاثیر مشابهی بر زگیل نیز دارد- البته سوزشی که روغن درخت چایی ایجاد می‌کند بسیار کمتر از سرکه سیب است. در این روش باید یک پنبه‌ی آغشته به روغن درخت چایی را روی زگیل قرار دهید و در تمام طول شبانه روز این پنبه باید روی زگیل بماند. مدت زمانی که طول می‌کشد تا زگیل‌ها به این روش از بین بروند به اندازه زگیل‌ها بستگی دارد و معمولا بین چند هفته تا چند ماه متغیر است.

۲- استفاده از سرکه سیب: مقداری سرکه سیب را به پنبه بزنید و آن را روی زگیل قرار دهید، البته در صورتی که تحمل سوزش آن را دارید، و بگذارید در طول شب روی زگیل بماند و صبح پوست خود را بشویید. با این روش ظرف دو تا سه هفته زگیل‌های تناسلی از بین می‌روند (و البته تغییرات ناشی از این روش ظرف چند ساعت اول قابل مشاهده است). البته این روش دردناک است. اگر سعی کردید این کار را طبق دستور گفته شده در شب انجام دهید اما نتوانستید سوزش آن را تحمل کنید، به جای آن، در طول روز در بازه‌های زمانی ۱۵ دقیقه‌ای پنبه‌ی آغشته به سرکه را روی زگیل بگذارید و سعی کنید این بازه‌های زمانی را تدریجا افزایش دهید.

۳- استفاده از روغن ویتامین E و سیر: ابتدا مقدار زیادی روغن وتامن E را روی زگیل بمالید و سپس روی زگیل را با سیر رنده شده بپوشانید و یک گاز روی آن قرار دهید و بگذارید تا ۴۸ ساعت روی آن بماند. بعد از این مدت گاز را بردارید و پوست خود را بشویید و سپس دوباره همین کار را تکرار کنید.

۴- استفاده از پیاز: پیاز را به صورت ورقه ورقه خرد کنید و روی زگیل قرار دهید و روی آن را باند بکشید و بگذارید آب پیاز روی زگیل‌ها اثرش را بگذارد. بعد از چند ساعت دوباره همین کار را تکرار کنید.