عمل جراحی پروتز چانه: روش و خطرات آن

چانه، نقش بسیار مهمی در زیبایی و تقارن صورت دارد. چانه و بینی، خصوصا از طریق سازگاری‌شان با فرم صورت،تعیین کننده تعادل در صورت هستند. جراحان زیبایی سال‌ها است که به این موضوع پی برده‌اند و به همین خاطر انجام همزمان عمل زیبایی چانه و بینی(راینوپلاستی و ژنیوپلاستی) بسیار رواج دارد. شکل چانه و زاویه دار کردن صورت می‌تواند تعیین کننده‌ی کاراکتر و شخصیتی باشد که از ظاهر فرد برداشت می‌شود. در برخی موارد کوچک کردن چانه برای تناسب با بقیه اجزای صورت و یا داشتن چانه بلند با داشتن شخصیتی قوی در ارتباط است .

Untitled-1

چه کسی کاندید مناسبی برای جراحی زیبایی چانه است؟


افرادی که مایلند جراحی چانه را انجام دهند، لازم است از سلامت جسمانی برخوردارباشند و انتظارات واقع بینانه ای نسبت به نتیجه جراحی داشته باشند. مردان یا زنانی که چانه کوچکی دارند و تمایل به انجام عمل جراحی چانه دارند ، خصوصا افرادی که از نیم‌رخ چانه‌ی آن‌ها عقب رفته است، کاندید‌های مناسبی برای جراحی زیبایی چانه و یا  تزریق ژل به چانه  هستند.

نحوه انجام جراحی


جراحی زیبایی فک و چانه یا پروتز چانه، یک جراحی محبوب است، چرا که یک جراحی ساده است و عوارض کمی دارد. ، در بسیاری از موارد(البته در صورت تشخیص صحیح کاندید مناسب این جراحی) انجام جراحی پیوند استخوان مصنوعی یا ایمپلنت ( پروتز فک ) از جراحی استخوان فک مناسب‌تراست. جراحی الوپلاستیک و جراحی زیبایی استخوان چانه هر دو، در اکثر موارد رضایت بالای بیماران را به همراه دارند.

Untitled-2

اقدامات قبل از جراحی

مانند تمامی روش‌های جراحی پلاستیک صورت، انجام تجزیه و تحلیل‌های پیش از جراحی (آنالیز) ضرورت دارد. در این تجزیه و تحلیل‌ها لازم است کل صورت به عنوان یک عنصر کلی، با توجه ویژه به چانه و لب و بینی، بررسی شود. صورت بیمار باید از تمامی زوایا مورد بررسی قرار بگیرد و انجام این کار نیز با عکسبرداری دقیق با زاویه استاندارد از صورت امکان پذیر است. در این بررسی‌ها به فرم چانه و طول آن و ارتباط چانه با بینی توجه می‌شود. بافت‌های نرم و بافت استخوانی چانه ارزیابی می‌شود. سایز کلی چانه و سایز پد چربی داخل چانه اندازه‌گیری می‌شود. همچنین عرض چانه و میزان برآمدگی آن، موقعیت خط بین برآمدگی چانه و لب و عمق این خط نیز مورد توجه قرار می‌گیرد. نبود چربی در ناحیه زیر چانه نیز بررسی می‌شود. این حالت خصوصا در بیمارانی که قبلا عمل رایتیدکتومی (نوع لیفتینگ صورت) انجام داده‌اند، وجود دارد. موقعیت لب‌ها نیز باید ارزیابی شود. در حالت عادی لب پایینی باید عقب‌تر از لب بالایی باشد و لب پایین نیز باید نسبت به برآمدگی چانه در تقارن و هماهنگی کامل باشد.

بعد از آن که با ارزیابی‌های انجام شده، مشخص شد که شخص، کاندیدای مناسبی برای جراحی پروتز چانه یا بزرگ کردن چانه است، سایز و فرم مناسب پروتز چانه برای او انتخاب می‌شود. به طور کلی باید از بزرگ کردن بیش از حد چانه در خانم‌ها پرهیز کرد. بهترین راه برای فرم دادن به چانه خانم‌ها این است که از پروتز‌های کوچک استفاده شود تا در آینده لازم نباشد به خاطر بزرگ بودن بیش از حد پروتز، جراحی خارج کردن پروتز از چانه انجام شود. اما این مشکل به ندرت در آقایان پیش می‌آید. انتخاب پروتز چانه معمولا با صلاحدید جراح است.

چگونگی انجام جراحی

برای انجام جراحی زیبای چانه، باید پروتز چانه در پایین‌ترین قسمت از فک قرار بگیرد و سپس در جای خود ثابت شود. یکی از روش‌های جراحی، روش برش داخل دهانی است که در آن یک برش عرضی در داخل دهان و در قسمت بالایی شیار بین لب و فک ایجاد می‌شود. برای ایجاد فضای مناسب برای کاشت پروتز، لایه‌ی عضلانی داخل چانه شکافته می‌شود. از شیار میانی ماهیچه می‌توان برای ثابت نگه داشتن پروتز در جای خود استفاده کرد. برای این کار یک برش لایه‌ای ایجاد می‌شود و پس از قرار دادن پروتز در محل خود، لایه‌ی برش داده شده به ماهیچه‌ یاوربیکولاریس بخیه زده می‌شود.

در بین جراحان مختلف بین روش‌های ایجاد برش سوپراپریوستیل و ساب‌پریوستیل بحث و اختلاف نظر است. در روش سوپراپریوستیل، پروتز روی لایه‌ی پریوست استخوان، که یک لایه نرم روی استخوان است، قرار داده می‌شود ودر روش ساب پریوستیل، پروتز زیر این لایه قرار داده می‌شود. اکثر جراحان با مطالعاتی موافقند که نشان می‌دهد قرار دادن ایمپلنت در فضای سوپراپریوستیل موجب کاهش جذب استخوانی ایمپلنت می‌شود. در روش ساب‌پریوستیل، شکاف جراحی در ناحیه‌ی بین سمفیز فک پایین ایجاد می‌شود و به وسیله‌ی فریر جراحی (یکی از وسایل جراحی) این شکاف تا منتال فورامن ادامه پیدا می‌کند. در این روش برای ثابت کردن پروتز یک حفره ایجاد می‌شود. سپس لایه‌ی پریوست بسته می‌شوند و سپس لایه‌های ماهیچه‌ای و غشای مخاطی نیز هر یک جداگانه بخیه زده می‌شوند.

یک روش جایگزین برای تکنیک سابمنتال این است که یک برش ۲ سانتی‌متری از بیرون و در زیر چانه (پایین‌تر از اولین خط زیر چانه‌ای) ایجاد می‌شود و این شکاف تا لایه‌ی پریوست استخوان ادامه پیدا می‌کند و فضای کاشت پروتز در وسط این ناحیه و پایین‌تر از محل قرارگیری عصب‌های صورت ایجاد می‌شود. برای ثابت کردن پروتز در زیر لایه‌ی پریوست از نخ بخیه استفاده می‌شود و شکاف ایجاد شده به صورت لایه‌لایه بخیه زده می‌شود.

جراحی زیبایی چانه یا پروتز چانه را می‌توان تحت بیهوشی عمومی یا موضعی انجام داد. عمل پروتز چانه را می‌توان همزمان با سایر جراحی‌های زیبایی مانند راینوپلاستی (جراحی پلاستیک بینی) و رایتیدکتومی (لیفت صورت) انجام داد.

اطلاعات مربوط به بعد از جراحی

بعد از جراحی، روی چانه با یک بانداژ فشاری بسته می‌شود و این بانداژ حداقل برای یک شب (یا مدت زمان بیشتر) روی چانه می‌ماند. برای جلوگیری از ورم بیش از حد چانه از کمپرس سرد استفاده می‌شود. در دوره‌ی ریکاوری، بیمار از لحاظ داشتن تورم بیش از حد، هماتوم و عفونت تحت نظر خواهد بود. در صورتی که از تکنیک داخل دهانی برای جراحی استفاده شده باشد، محلول دهانشویه هیدروژن پروکساید نیز برای بیمار تجویز می‌شود. برای یک دوره کوتاه مدت نیز مصرف آنتی‌بیوتیک به بیماران تجویز می‌شود.

مراجعات بعدی


۷ تا ۱۰ روز بعد از جراحی، بیمار باید برای کشیدن بخیه‌های خارجی به پزشک مراجعه کند. بعد از این جلسه، بیمار باید به ترتیب، ۱ ماه بعد، ۳ ماه بعد، ۶ماه بعد و یکسال بعد و پس از آن هر سال یک بار به پزشک مجددا مراجعه کند تا وضعیت او ارزیابی شود. عکسبرداری از چانه برای ثبت در مدارک پزشکی بیمار زمانی انجام می‌شود که تورم چانه کاملا برطرف شده باشد.

عوارض


عوارض خفیف عمل عبارتند از ورم بعد از عمل،هماتوم (تشکیل لخته خونی) و گزگز و مورمور شدن موقتی لب. تمامی این عوارض معمولا با مداخات درمانی ساده قابل حل هستند. سایر عوارض این جراحی (که کمی جدی‌تر هستند) عبارتند از: عفونت، تغییر در بافت پوست، تغییر در بافت استخوان و جابه‌جا شدن پروتز از جای اصلی خود.

  • در روش برش داخل دهانی تا حدود کمی احتمال عفونت وجود دارد. با غوطه‌ور کردن پروتز در محلول آنتی‌بیوتیک (قبل از قرار دادن آن در چانه) می‌توان از احتمال عفونت کاست. در صورت بروز عفونت می‌توان اقدام به مصرف آنتی‌بیوتیک کرد و برای جلوگیری از زخم شدن و آسیب دیدن بافتِناحیه‌ی جراحی شده، می‌توان پروتز را از چانه خارج کرد. مواردی که تا کنون در موردبروز عفونت بعد از این جراحی گزارش شده، هم بلافاصله بعد از جراحی و هم با گذشت مدت زمانی از جراحی بوده است.
  • در مواردی، اختلال در عملکرد ماهیچه‌ایِ چانه گزارش شده است، که بر اثر قرار دادن ناصحیح ماهیچه‌ی منتالیس بعد از قرار دادن پروتز بوده است. اختلال در عملکرد ماهیچه می‌تواند بر اثر کم شدن حجم ماهیچه، جابه‌جا شدن ماهیچه از جای اصلی خود، کشیدگی تارهای عضلانی یا بستن ناصحیح ماهیچه روی پروتز باشد. این مشکلات منجر به افتادگی چانه می‌شود. از طرف دیگر ممکن است ماهیچه‌ها دچار انقباض شوند که باعث جمع شدن و فرو رفتگی در ظاهر چانه می‌شود. جابه‌جایی عضلات کاهنده در چانه می‌تواند منجر به بروز چنین مشکلاتی شود. هر گونه تغییر یا جابه‌جایی در عضلات منتالیس موجب افتادگی یا برگشتن لب پایینی به سمت بیرون می‌شود و در این موارد، بیمار از داشتن مشکلاتی در عملکرد دهانی خود شکایت می‌کند. این عوارض جدی، می‌تواند منجر به جابه‌جایی پروتز در چانه یا فرسایش فک پایینی نیز بشود.
  • آز آن جایی که پروتز چانه در یک ناحیه دینامیک (متحرک) از بدن قرار داده می‌شود، جزو پروتز‌های میکروموشن قرار دارد، چرا که حرکات لب و دهان در هنگام حرف زدن، تغییر حالات صورت و بلعیدن غذا موجب حرکت چانه نیز می‌شود. این موضوع می‌تواند موجب تغییراتی در استخوان زیر ایمپلنت شود. در صورتی که فرسایش استخوان فک تا ۳ میلیمتر باشد از نوع ۱، بین ۳ تا ۵ میلیمتر باشد، از نوع ۲ و در صورتی که بیشتر از ۵ میلیمتر باشد از نوع ۳ دسته بندی می‌شود.
    فرسایش استخوان زیر پروتز یکی از جدی‌ترین عوارض جراحی زیبایی چانه است که شایع نیز هست. این عارضه در موارد استفاده از ایمپلنت‌های سیلیکونی و ایمپلنت‌های سخت‌تر مانند Medpor گزارش شده است. در صورتی که در هنگام جراحی از تکنیک ساب‌پریوستیل استفاده نشود، می‌توان تا حدودی از این عوارض پیشگیری کرد. همچنین قرار دادن صحیح پروتز در چانه نیز تا حدودی از این عوارض جلوگیری می‌کند. پروتز‌های بزرگ نیز موجب عارضه فرسایش استخوان فک می‌شوند. بروز این عارضه، چند ماه بعد از جراحی زیبای چانه گزارش شده است.
  • جابه‌جایی پروتز نیز از دیگر عوارض جراحی زیبایی چانه است. جابه‌جایی پروتز با تغیییراتی که در ظاهر فک ایجاد می‌کند، نمایان می‌شود. در صورتی که جابه‌جایی پروتز به طرفین باشد، فرم چانه تغییر می‌کند (کج می‌شود). در صورتی که جابه‌جایی پروتز به سمت عقب باشد، زاویه منتوسرویکس در فک تغییر می‌کند و زیر چانه حالتی مانند غبغب ایجاد می‌شود. در صورتی که جا‌به‌جایی پروتز به سمت بالا باشد، زاویه بین چانه و لب تغییر می‌کند و ممکن است این موضوع در عملکرد لب‌ها و نحوه صحبت کردن بیمار تغییراتی ایجاد کند. علاوه بر این جابه‌جایی پروتز به سمت بالا می‌تواند باعث فرسایش استخوان آلوئول و ریشه‌های دندان‌ها شود. با جابه‌جایی پروتز، خصوصا در صورت بروز عفونت، احتمال بیرون‌زدگی پروتز وجود دارد.

نتایج و پیش آگهی


عمل جراحی پروتز چانه در ظاهر عملی ساده است و در واقع نیز بسیاری از افراد با انجام این جراحی، با موفقیت درمان شده‌اند. با این حال آنالیز چانه بسیار پیچیده‌تر از یک نگاه کردن ساده به ظاهر و شکل چانه است.

در مواردی ممکن است کاشت پروتز چانه با شکست مواجه شود، به این معنا که بعد از جراحی، عوارضی مانند عفونت، بیرون‌زدگی یا جابه‌جایی پروتز بروز کند، یا بیمار از نتایج جراحی خود راضی نباشد. بدشکلی (چانه یا صورت) نیز یکی از خطرات جراحی است که در صورت ناموفق بودن عمل جراحی بروز می‌کند. این حالت ممکن است بر اثر تشکیل کپسول در چانه، انقباض عضلات، چسبندگی بعد از عمل (تشکیل بافت فیبروزی در جای زخم جراحی) یا افتادگی غیر عادی عضلات منتالیس بروز کند. در صورتی که عمل کاشت پروتز با شکست مواجه شود، باید پروتز را از چانه خارج کرد. در این موارد باید کپسول یا بافت‌ها و مواد خارجی زخم جراحی یا عفونت نیز برداشته می‌شوند. تعویض پروتز در این موارد توصیه نمی‌شود و در عوض بیمار مجددا برای انجام جراحی زیبایی چانه به روش ترمیمی استخوان فک، ارزیابی می‌شود.می توان جراحی پروتز چانه را همزمان با جراحی زیبایی بینی انجام داد.

هزینه


هزینه برجسته کردن چانه باپروتز بسته به نوع پروتز و پیچیده بودن جراحی متفاوت است . قیمت پروتز چانه می تواند شامل دستمزد پزشک ، وسایل مورد نیاز در طول عمل و هزینه پروتز فک باشد. همچنین  تجربه پزشک ومحل انجام جراحی نیز در قیمت آن  تاثیرگذار است .